Türklerin kullandıkları alfabeler

yorumsuz
216 views
Türklerin kullandıkları alfabeler

Türklerin kullandıkları alfabeler nelerdir , Türkler hangi alfabeleri kullanmıştır kısaca Türk afabeleri konu anlatımı kısa özet olarak tek başlık altında topladık. Bilgiler kütüphane kaynakçalı kitaptan alıntı yapılmıştır. Ödev için kullanabilirsiniz. Başlayalım

 

Türklerin Kullandıkları Alfabeler – Türk Alfabeleri

1- GÖKTÜRK ALFABESİ

Türklerin kullandıkları alfabeler arasında ilk sırada yer alır. Türkçe’nin yazıldığı ilk alfabe, Göktürk alfabesidir. Türkler arasında VII-IX. yüzyılla arasında yaygın olarak kullanılmıştır. Göktürk alfabesiyle yazılan 732 yılında yazılan Kültigin abidesi Türk edebiyatının yazılı ilk eseri sayılmaktadır.

38 harften oluşan alfabenin 4’ü sesli, 26’sı sessiz, 8’i ise bitişken harftir. İçinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) bulunan sözleri doğru okuyabilmek için o sözleri önceden bilmek ve kestirmek gerekir. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitişmez; taş ve eşya üzerine kazınmaya elverişlidir

2- UYGUR ALFABESİ

Türklerin kullandıkları alfabeler için tarihte ikinci sırada yer alır. Türklerin Göktürk alfabesinden sonra ve Arap alfabesinden önce kullanmış oldukları yazı sistemleri içinde en önemli alfabedir. Bu alfabe Türkler İslâmiyet’i kabul ettikten sonra da kullanılmıştır. Kutadgu Bilig denilen eserin üç nüshasından biri Uygur harfleriyle yazılmıştır Arap alfabesine benzer. Bu alfabeyle Kutadgu Bilig ve Atabetül’-hakayık adlı eserler yazılmıştır.

18 harften oluşan alfabenin 4’ü sesli 14’ü sessiz harftir. Arap alfabesinde olduğu gibi harfler başta, ortada ve sonda farklı biçimde yazılmaktadır.

3- ARAP ALFABESİ

Türklerin İslâm’a girmeye başladıkları IX. yüzyıldan itibaren kullanılmıştır. Türkçe’yi Arap harfleriyle ilk defa yazanlar Karahanlılar olmuştur. Mevcut bilgilere göre bu alfabeyle yazılan ilk metin “Divan ü Lûgati’t-Türk” adlı eserdeki yazılardır. Kutadgu Bilig, Atabetül-hakayık ve Divanu Lûgatit-türk bu alfabeyle yazılmıştır

4- LATİN ALFABESİ

Türk alfabeleri içinde günümüzde kullanılan alfabe türüdür. 1928’de Atatürk’ün yaptığı harf inkılâbıyla Türkiye Türkçesi’nin yazımında kullanılan en son alfabe Latin alfabesidir. Bu alfabe bugün Türkiye’den başka Kıbrıs ve Yugoslavya’daki Türklerce de kullanılmaktadır.

29 harften oluşan bu alfabenin 21’i sessiz, 8’i sesli harftir. Sağdan sola doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitiştirilerek de bitiştirilmeyerek de yazılabilir. Bu alfabede yer alan harfler asıl Latin alfabesinden farklıdır. Asıl Latin alfabesindeki “q/Q”, “x/X” ve “w/W” harfleri yoktur. Buna karşılık ı, ö, ü, ğ, ç ve ş harfleri vardır

5- KİRİL (SLAV) ALFABESİ

Türklerin kullandıkları alfabeler arasında yer alır. Osmanlıca ve Türkiye dışındaki Türk dil ve lehçelerinin yazımında Arap alfabesinden sonra en geniş ölçüde kullanılan alfabedir. XVIII. yüzyıl başlarında Hristiyanlık’ı yaymak için Çuvaşlar’a giden Ruslar bu dili kendi harfleriyle (Kiril) yazdılar. Eski Sovyetler Birliği idaresindeki Türklerce 1937-1940 yılları arasında Stalin rejimi tarafından bu alfabe kabul ettirilmiş ve her Türk boyu için farklı alfabeler yapılmıştır.. Ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra alfabe değiştirme eğilimleri kuvvetlenmiştir.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 26 Şubat 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın