Türk islam devletlerinde kültür ve uygarlık

yorumsuz
111 views
Türk islam devletlerinde kültür ve uygarlık

Türk islam devletlerinde kültür ve uygarlık nasıldı kısaca hakkında bilgi. Türklerin kültür ve uygarlık tarihi ikta sistemi kısa özet ödev için düzenlenmiş bilgiler. Kütüphane kaynakçalı kitaplardan alıntı yapılmıştır. Başka yerde yok. Başlayalım.

 

Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Uygarlık

İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar, birçok alanda İslam öncesi Türk geleneklerini koruduğu gibi, yönetimde de korumuşlardır. Yöneticileri genellikle Han unvanı kullanmış ve devlet iki veya üç kısma ayrılarak yönetilmiştir. Gazneliler Döneminde yöneticiler ilk kez “Sultan” unvanı kullanmaya başlamışlardır.

Selçuklular Döneminde yönetimde de İslami kurullar kendisini kesin olarak göstermeye başlamıştır. Yönetimde Divan etkili olmaya, yöneticiler sultan unvanını kullanmaya başlamışlardır. Ülke toprakları eyaletlere ayrılmış, eyaletlere yönetim ailesinden melikler (şehzadeler) atanmıştır. Bunlara idari ve askeri alanda yardımcı olmak ve yol göstermek için de ‘Atabey” denilen kişiler görevlendirilmiştir. Merkezi yönetimi ve otoriteyi korumak için de Meliklerin yetkileri sınırlandırılmıştır. Örneğin, Melikler kendi adına para bastıramaz, antlaşma imzalayamaz, hutbe okutamaz ve Divan toplayamazlardı.

✓ Geleneksel Türk veraset sistemindeki “Mülk hanedanındır” ilkesi, Türk İslam devletlerinde de devam etmiştir. Bu ise, devletlerin yıkılmasındaki en büyük nedenlerden biridir.

TürkIslam devletlerinde toprağın mülkiyeti devlete aitti. Halk toprağı işleyen bir tür kiracı konumundaydı. Miri topraklar olarak tanımlanan devlet arazileri alınıp satılamazdı. Halkın beslemesi devletlerin temel amaçlarından biri olduğu için, tarımsal üretime büyük önem verilmişti. Ürünün bol, ucuz ve sürekli artan nüfusu karşılayacak ölçüde olmasına çalışılmış; bu nedenle toprağını ekip biçmeyenlerden ceza vergisi alınmış; üç yıl toprağını boş bırakanın toprağı ise elinden alınarak başkalarına verilirdi.

Türk islam Devletlerinde İkta Sistemi ile Kültür ve Uygarlık

Devlet arazisinin bir kısmının hizmet karşılığı. devlet görevlileri ve askerlere dağıtılmasıdır Bu sistemle;

a) Devlet hazinesinden para çıkmadan devlet görevlilerinin maaşları karşılanmış ve düzenli bir ordu oluşturulmuştur (Eyalet Ordusu).
b) Tarımsal üretimde artış ve süreklilik sağlanmıştır.
c) Barış zamanında iç güvenlik temin edilmiştir.
d) Avrupa benzeri bir feodal yapının oluşması denmiştir. (Avrupa feodal düzeninde senyör denen derebey hem toprağın, hem de üzerinde yaşayan köylünün sahibiydi.)

✓ İkta sahipleri (Osmanlılarda da sistemi geliştirecek ve Dirlik sistemi adını alacaktır.), kendilerine hizmet eri karşılığı verilen toprakları işletir, geçimlerini bu sayede yaparlardı. (Devletten maaş almazlar, yetiştirdikleri ürünleri pazarda salarak geçinirdi.), tüm masraflarını karşıladıkları atlı askerler yetiştirirlerdi. (Eyalet ya da Tımarlı Sipahi Ordusu).

Türk-Islam devletlerinde Şeri (dinsel) ve öd) Hukuk (Töre, gelenek) olmak üzere iki tür hukuk vardı. Davalara bakan görevliye kadı denirdi. Ordu üyelerinin davalarına ve büyük davalara ise kadıasker (kazasker) bakardı.

✓ Karahanlılardan sonraki Türk İslam devletlerinde Arapça ve Farsçanın kullanılması. Türkçenin gerilemesine ve saray ile halk arasında kopukluk yaşanmasına yol açmıştır.

Bağdat’ta kuruları Nizamiye Medresesinde yalnız dini bilimler değil, felsefe, matematik, kimya, fizik gibi dersler de okutulmuşlur. Bu nedenle Nizamiye Medresesi üniversite statüsünde kabul edilebilir.

✓ Türk-İslam devletlerinde eğitime de önem verilmiş; yatılı ve burslu medreseler kurulmuş ve bunlar vakıflara bağlanmıştır.

✓ Danişşila ve blmartıanelerin (hastaneler) kurulması sağlık alanında da çalışmalar yapıldığı bir göstergesidir.

Türk-islam devletlerinde ordu, esir edilen ya da köle pazarlarından satın alınan çocukların yetiştirilmesinden oluşurdu. Hassa Ordusu denen bu ordu, Osmanlılarda devşirme sistemi ile oluşturulan Kapıkulu Ordusunun temelidir.

✓ Resim ve heykel yapımı dinsel nedenlerle yasaklandığı için, hat, minyatür, çinicilik, oymacılık sanatkarın da gelişmeler daha fazla olmuştur.

türk islam devletlerinde kültü ve uygarlık hakkında bilgi verdiğimiz konu burada bitmiştir. Yararlı olduysa yorum bırak.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , , ,
Eklenme Tarihi: 3 Nisan 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın