Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem Sanatçıları

yorumsuz
137 views
Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem Sanatçıları

Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem Sanatçıları, Birinci dönem temsilcileri yazarları ve eserleri hakkında kısa bilgi veriyoruz. Ödev için Tanzimat dönemi edebiyatı birinci dönem yazarları ve eserleri kısa özet olarak tek başlık altında topladık. Bilgiler kütüphane kaynakçalı güncel bilgilerdir. Tek sayfa çıktı almak için uygundur. Başlayalım.

 

Tanzimat Edebiyatı Sanatçıları – Temsilcileri

Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem ( Birinci ) Hakkında Kısa Bilgi

1860–1876 yılları arasında Tanzimat edebiyatının birinci dönem temsilcileri Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami ve Ahmet Vefik Paşa’dır. Bu dönemde sanat toplum içindir görüşü benimsenmiştir. Bu sebeple şiirde söyleyişe değil fikre önem verilmiştir. Dilde sadeleşme fikri savunulmuş ama uygulanamamıştır.

Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem Sanatçıları

ŞİNASİ (1826–1871)

Türk edebiyatında yeniliklerin öncüsüdür. 1860’ta Tercüman-ı Ahval’i (ilk özel gazete), 1862’de Tasvir-i Efkâr’ı çıkardı. İlk makaleyi (Tercüman-ı Ahval mukaddimesi), ilk piyesi (Şair Evlenmesi) o yazdı. Noktalama işaretlerini de ilk defa o kullandı. La Fontaine’den fabllar tercüme etti. Lamartin’den de manzum çevirileri vardır. İlk şiir çevirilerini de o yaptı. Nesirlerinde dili sade, şiirlerine ise ağırdır. Tanzimat Fermanı’nı ilân eden Mustafa Reşit Paşa için yazdığı iki kasidesi ünlüdür. Bu kasidelerdeki övgüleri divan şiirindekinden daha abartılıdır. O, başarılı bir şair ve yazar olmamasına rağmen batı edebiyatından alınan yeni türlerle edebiyatımızın batılılaşmasında en çok onun emeği vardır.
Eserleri:
Şair Evlenmesi (Piyes; edebiyatımızdaki ilk tiyatro eseri),
Müntehabat-ı Eşar ve Divan-ı Şinasi şiir eserleridir.
Durub-ı Emsal-i Osmaniye (ilk atasözleri kitabı),
Tercüme-i Manzume (çeviri şiirler)

ZİYA PAŞA (1829–1880)

Tanzimat Edebiyatı 1. Dönem sanatçılarındandır. Doğu kültürüyle yetişmiş, sonradan batı edebiyatına yönelmiştir. Fikren yenilikçi olmasına rağmen eserlerinde eskiyi, divan şiiri geleneğini devam ettirmiş, gazel ve kasideler yazmıştır. En meşhur terkib-i bent ve terci-i bent şairimizdir. Harabat adlı bir divan şiiri antolojisi vardır. Daha önce “Şiir ve İnşa”da divan şiirinin bizim şiirimiz olmadığını, asıl şiirimizin halk şiiri olduğunu söyleyen şair, Harabat antolojisinin önsözünde Âşık şiirini eleştirmiştir. Bundan dolayı Namık Kemal’in eleştirisine uğramıştır. (Namık Kemal, Tahrib-i Harabat’ı yazmıştır.) Bunun yanında sade dilden yanadır, ama kendisi ağır bir dil kullanır. Bu onun içinde bulunduğu bir ikilemdir. Hem eskiyi eleştirmekte hem de geleneği devam et-tirmektedir.
Eserleri:
Harabat: Divan şiiri antolojisi (Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler)
Külliyat-ı Ziya Paşa / Eş’ar-ı Ziya: Divan şiiri tarzındaki şiirleri (gazel, kaside ve şarkılar)
Terkib-i Bent, Terci-i Bent: Bugün dahi dillerden düşmeyen beyitleri vardır.
Zafername: Hiciv türünde bir kasidedir. Âlî Paşa’yı yermek için yazmıştır.
Rüya: Mensur.
Defter-i Âmal: Hatıraları.
Tercümeleri: Endülüs Tarihi, Engizisyon Ta-rihi, Emil, Tartüf

NAMIK KEMAL (1840–1888)

Tanzimat edebiyatı 1. dönem yazarları arasında en hareketli ve heyecanlı ismidir. Vatan şairi olarak tanınır. Şiirlerinden çok nesirleri ile tanınır. Edebiyatta hürriyet kavramını ilk kullanan şairdir. Şiirlerinde “hürriyet, vatan, kanun, hak, adalet” kavramlarını işlemiştir. Hürriyet Kasidesi, Vatan Şarkısı ve Vatan Mersiyesi bu konuları içerir. Namık Kemal de eski kültürle yetişmiş, divan şiiri eğitimi almış, gazeller, kasideler yazmıştır. Fakat o da sonradan divan edebiyatını eleştirmiştir. Ziya Paşa’nın Harabat’ına karşı Tahrib-i Harabat’ı daha sonra da “Takip” i yazarak eskiye olan tepkisini ortaya koymuştur.
Romanları: İntibah: İlk edebî roman,
Cezmi: İlk tarihî roman.
Eleştiri eserleri: Tahrib-i Harabat (İlk edebî eleştiri), Takip: Ziya Paşa’nın Harabat’ını eleştirmek için yazmıştır. Renan Müdafaanamesi, İrfan Paşaya Mektup, Celal Mukaddimesi, Rüya
Tarih eserleri: Osmanlı Tarihi, Kanije Muhasarası, İslâm Tarihi, Silistere Muhasarası, Evrak-ı Perişan, Devr-i İstilâ, Barika-i Zafer.

AHMET MİTHAT EFENDİ (1844–1912)

Edebiyat, tarih, coğrafya, ziraat, iktisat alanlarında eserler vermiştir. Edebiyat yapmak için değil, okuma zevki aşılamak ve halkı eğitmek gayesiyle yazmıştır. Asıl ilgi alanları, gazetecilik, romancılık ve hikâyeciliktir. Yazı makinesi olarak bilinir. Otuz altısı roman olmak üzere iki yüze yakın eseri vardır. Romanları tür bakımından çeşitlilik gösterir: macera, aşk, polisiye, tarih…

Dili sadedir, çünkü eser vermekteki amacı halkı eğitmektir. Hatta romanlarında olayın akışını keserek okuyucuya bilgiler de vermiştir.

Eserleri:
Romanları: Hasan Mellâh, Hüseyin Fellâh, Felâtun Bey’le Rakım Efendi, Paris’te Bir Türk, Henüz On Yedi Yaşında, Dürdane Hanım, Müşahedat, Süleyman Musli, Yeniçeriler…
Çıkardığı gazeteler: Bedir, Devir, Tercüman-ı Hakikat
Hikayeleri: Letaif-i Rivayet (İlk hikâyedir.), Kıssadan Hisse.
Oyun: Eyvah, Ahz-ı Fâr, Çengi, Çarkaz Özdenler, Avrupa’da Bir Levalon.

ŞEMSETTİN SAMİ (1850–1904)

Tanzimat Edebiyatı 1. dönem temsilcileri içerisinde yer alır. Dil alanındaki eserleri ile tanınır. “Kamus-ı Türkî” adlı sözlüğü edebiyat ve dil alanında en önemli eserlerdendir. Kamus-ı Arabî ve Kamus-ı Fransevî diğer sözcükleridir. Kamus’ula’lâm: Ansiklopedik sözlüktür.
İlk yerli roman “Taşşuk-ı Talât ve Fıtnat” ı yazmıştır.
Sefiller: Hugo’dan roman çeviri.
Robenson Cruose: Daniel Defeo’dan roman çevirisi

AHMET VEFİK PAŞA (1823–1891)

Milliyetçilik ve Türkçülük akımının en önemli isimlerindendir. Tiyatro uyarlamaları ve çevirileri vardır. Bursa’da bir tiyatro yaptırmış, burada tercüme ettiği eserleri sahnelettirmiş, halkı tiyatroya yönlendirmiş ve tiyatroyu sevdirmiştir.. Moliere’in hemen hemen bütün eserlerini çevirmiştir. Tarih ve dil alanındaki
eserleri:
Ebulgazi Bahadır Han’ın Şecere-i Türk’ünü Çağatayca’dan çevirmiştir.
Lehçe-i Osmanî: sözlüktür.
Atalar Sözü: Atasözleri mecmuasıdır.
Hikmet-i Tarih ve Fezleke-i Tarihi Osmanî adlı, tarihle ilgili eserleri de vardır.
Oyunları: Zor Nikâhı, Tabib-i Aşk, Okumuş Kadınlar, Adamcıl, Kadınlar Mektebi, Kocalar Mektebi, Tartüf, Zoraki Tabip, Merakî, Azarya.

Not: Tanzimat edebiyatı 2. dönem sanatçıları – temsilcileri konusuna gitmek için tıklayın.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 2 Mart 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın