Tanzimat Dönemi Edebiyatı

yorumsuz
435 views
Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Tanzimat dönemi edebiyatı nedir kısaca , Tanzimat devri edebiyatı , özellikleri , temsilcileri , yapılan yenilikler hakkında kısa bilgi veriyoruz. Bilgiler günceldir. Kütüphane kaynakçalı farklı kitaplardan toplanarak tek başlık altında ödev için düzenlenmiştir. Tek sayfa çıktı almak için uygundur. Önemli yerleri seçtik. Başlayalım.

 

Tanzimat Dönemi Edebiyatı (1860 – 1896) Kısa Bilgi

“Tanzimat” sözcüğü, düzeltme, düzenleme demektir. 1860’ta “Tercüman-ı Ahval” gazetesinin yayımlanmasıyla başlar, 1896’ya kadar sürer. Sarsıntılar geçiren Osmanlı İmparatorluğu durumunu kurtarmak için, ordudan başlayarak ıslahat ve devrim hareketlerine girişiyordu. 3. Selim, 2. Mahmut, Abdülmecit dönemleri böyle geçmiştir.

Bu ortamda Batıcı ve yenilikçi olan şair ve yazarlar, sanatlarını toplum için kullandılar. Fransız kültürüyle kültürüyle yetişmiş, romantik ve ülkücüydüler. Divan şiirini yıkmaya çalıştılar. Çok yönlüydüler: şair, romancı, tiyatro yazarı… vb. Sanattan çok, fikir ve ülkü peşindedirler; zulme, haksızlığa karşı savaş açarlar. Vatan, millet, hürriyet, adalet, meşrutiyet kavramlarını heyecanla savunurlar. Daha geniş kitlelere seslenebilmek için, dilde sadelik yanlısıdırlar. Hemen hepsi politikacı ve mücadele adamıdırlar.

Hepsi özel eğitim görmüş ve yabancı dil öğrenmiştir. Birçoğu Avrupa’ya gitmiştir. Tanzimat ikinci döneminde realizimin etkisi görülür. Şiirde konu birliğini sağladılar. Aruzla yazdılar. Düzyazı dilini şiire uyguladılar. Roman, hikaye, makale gibi türler, edebiyatımıza bu dönemde girdi. Roman ve hikâyeler nasihatla biter, iyiler ödüllendirilir, kötülerse cezalandırılır. İlk Tanzimatçılar, Divan şiirinin nazım biçimlerini kullandılar.

Tanzimat Edebiyatının temsilcilerinin amacı batı örneğine göre bir edebiyat yaratmak ve batı hayatını tanıtmak olduğu için, sanatçıların hepsi edebiyat türlerinin birçoğu ile eserler yazmışlardır. Bu dönemde telif eserler yanında çok sayıda tercüme ve adapte eser de Türk Edebiyatına dâhil edilmiştir.

Tanzimat dönemi Edebiyatı Yapılan Yenilikler

GAZETE  Alanında

Bir yayın organı olarak 1831’de çıkmaya başlayan Takvim-i Vakayi, resmî bir gazete idi. Daha sonra yarı resmî olarak 1840’ta İngiliz Churchill tarafından Ceride-i Havadis çıkarıldı. İlk edebî ve özel gazete ise 1860 yılında Şinasî ve Âgâh Efendiler tarafından çıkarılan Tercüman-ı Ahval’dir.Daha sonra Şinasî, 1862’de Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmaya başlar. Bunların dışında Muhbir (1866), Hürriyet (1867), Basiret (1869), İbret (1871), Devir (1872), Bedir (1872) gazeteleri çıkar.

HİKAYE VE ROMAN Alanında

Türk edebiyatı romanla ilk defa 1859’da karşılaşır. Yusuf Kâmil Paşa Fenolen’in Telemak (Telemaque) adlı romanını tercüme eder. İlk yerli roman Şemsettin Sami’nin Taşşuk-ı Talât ve Fıtnat (1872)’ıdır. İlk hikâye Ahmet Mithat Efendi’nin Letaif-i Rivayet’idir.

TİYATRO Alanında

İlk tiyatro Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” adlı, iki perdelik, töre komedisi türündeki eseridir. Eserde görücü usulü ile yapılan evliliklere gönderme yapılır.

ŞİİR Alanında

Tanzimat dönemi edebiyatı içerisinde en önemli yenilik şiirde görülür. Şekil olarak divan şiirine bağlı kalınmış; fakat konu bakımından hem eski terk edilmiş hem de oldukça yeni ve çeşitli konular işlenmiştir.

Aruz ölçüsünün yanında az da olsa hece kullanılmıştır. Gazel, kaside, terkib-i bent gibi şekiller kullanılarak hak, adalet, kanun, medeniyet, eşitlik hürriyet kavramları işlenmiştir. Tanzimat yazar ve şairleri hem yaşadıkları dönem hem de edebiyata bakış açıları ve işledikleri konular bakımından iki gruba ayrılır:

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 2 Mart 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın