Sinir hücresinin yapısı ve çeşitleri

yorumsuz
815 views
Sinir hücresinin yapısı ve çeşitleri

Sinir hücresinin yapısı nasıldır, sinir hücresinin çeşitleri nelerdir kısaca ödev için düzenlenmiş bilgilerdir. Kısa özet konu anlatımı paylaştık. Başka yerde yok. Tek sayfa çıktı alabilir, ödev için kullanabilirsiniz. Başlayalım.

 

Sinir Hücresinin Yapısı ve Çeşitleri

– İnsanda sinir sisteminin işlevsel birimini nöron adı verilen sinir hücreleri oluşturur. Sinir hücresinin zarına nörolemma, sitoplazmasına nöroplazma denir. Bir nöron, hücre gövdesi ve hücre gövdesinden çıkan akson ve dendrit denilen uzantılardan oluşur.

– Hücre gövdesi, mitokondri, ribozom, endoplazmik retikulum gibi hücre organellerinin ve çekirdeğin bulunduğu kısımdır. İyi gelişmiş ve belirgin bir çekirdekçik içerir. Granüllü endoplazmik retikulumun bulunduğu bölgeler Nissl cisimcikleri olarak adlandırılır. Hücre gövdesinde ayrıca hücre iskeletinin elemanı olan nörofibriller bulunur.

– Dendrit, hücre gövdesinden çıkan çok sayıda kısa ve dallanmış uzantılardır. Diğer nöronlardan ya da duyu hücrelerinden aldıkları uyartıları elektrik sinyalleri halinde hücre gövdesine iletir.

– Aksonlar, hücre gövdesinden gelen uyartıları diğer bir sinir hücresine ya da efektör organa iletir. Genellikle dendritten daha uzun olan aksonların sonlandığı ve dallanarak genişlediği bölgeye akson ucu denir. Aksonun dallanmış olan her bir ucu uyartıyı ”sinaps” adı verilen bağlantı bölgesinde diğer hücreye aktarır. Uyartılar, akson ucundan sinaps boşluğuna salgılanan kimyasal maddeler ile (nörotransmitter) diğer bir sinir hücresine ya da efektör organa iletilmiş olur.

Bir sinir hücresinde uyartının iletim yönü dendritten aksona doğrudur. Bazı sinir hücrelerinin aksonları miyelin kılıf adı verilen bir kılıf ile kaplanmıştır. Miyelin kılıf aksonun elektriksel olarak izolasyonunu sağlayan yağlı bir yapıya sahiptir. Bu yapı bakır elektrik tellerinin etrafını saran izolasyon tabakasına benzerlik gösterir. Miyelin kılıf akson boyunca uyartı iletimini hızlandırır.

Schwann hücreleri ve miyelin kılıf : Çevresel sinir sisteminde schwann hücreleri tarafından oluşturulan miyelin kılıf ve birbirine komşu schwann hücreleri arasındaki miyelinsiz bölgeler olan ranvier boğumları gösterilmiştir.

Miyelinli nöronlardaki uyartı iletim hızı miyelinsiz nöronlardan fazladır. Uyartılar miyelinli nöronlarda 150 m/s, miyelinsiz nöronlarda ise 15 m/s hızla iletirler. Sinir sistemindeki miyelin kılıflar zarar görürse sinirsel iletim büyük ölçüde aksar ve çeşitli hastalıklar oluşur. Multipl skleroz (MS) hastalığı bunlardan biridir. Ergin sinir hücreleri genel olarak bölünemezler. Bu durum sinir sistemi hastalıklarının tedavisini zorlaştırır.

Fonksiyonlarına Göre Nöronlar :

Nöronlar fonksiyonlarına göre duyu, ara ve motor nöron olmak üzere üç gruba ayrılır.
a. Duyu Nöronu (Afferent Nöron): Reseptörlerden aldıkları uyartıları merkezi sinir sistemine taşır. Bu nöronlara getirici nöron da denir.

b. Ara Nöron (İnternöron): Merkezi sinir sisteminde bulunur. Duyu nöronları ile motor nöronlar arasındaki bağlantıyı sağlar. Duyu nöronlarından gelen bilgileri değerlendirir ve oluşturduğu cevabı (tepkiyi) motor nöronlara iletir.

c. Motor Nöron (Efferent Nöron): Merkezi sinir sisteminden aldığı uyartıyı kas ya da endokrin bez gibi efektör organlara taşır. Bundan dolayı götürücü sinirler adını da alır.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , ,
Eklenme Tarihi: 15 Nisan 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın