Pir Sultan Abdal Kimdir Kısaca

yorumsuz
569 views
Pir Sultan Abdal Kimdir Kısaca

Pir Sultan Abdal kimdir kısaca hayatı hakkında bilgi veriyoruz. Pir Sultan Abdal yaşamı , biyografisi , halkın dilinden hemde belgelerle kısa özet olarak paylaşıyoruz. Bilgiler kütüphane kaynakçalı kitaplardan alıntı yapılmıştır. İki farklı bilgi mevcuttur aşağı kaydırıp ikisinde okuyabilirsiniz. Çıktı almak için uygundur. Dilerseniz başlayalım.

 

Pir Sultan Abdal Halk Dilinden Hayatı

Pir Sultan halkın büyük bir sevgi ve saygıyla andığı seçkin şairlerdendir. Sanatı ve kişiliği gibi yaşamı da halkın ağzında efsaneleşmiş, birtakım destansı övgüler (menkıbeler) ile söylentilerin (rivayetlerin) oluşmasına yol açmıştır. Daha sonra bunlar kimi yazarlarca derlenmiş ya da işlenmiştir. Onlara bakılırsa, Pir Sultan’ın yaşamı şöyledir:

Pir Sultan’ın öz adı Haydar’mış. Sivas’ın Banaz köyünde doğmuş. Soyu Yemenliymiş. Hazreti Ali’nin torunlarından İmam Zeyn-el-Abidin’e kadar uzanıyormuş.

Evinin önünde büyük bir söğüt ağacı varmış. Altında değirmen Taşı gibi ortası delik kocaman bir taş dururmuş. Bu taşı Pir Sultan, sopasının ucuna takarak Horasan’dan getirmiş. Taşın üstüne oturur, yakınlarıyla sohbet edermiş. Haydar yedi yaşına geldiğinde kırda babasının koyunlarını otlatmaya başlamış. Bir gün Yıldız Dağı’nda sürüyü güderken uyuyakalmış. Düşünde aksakallı bir ihtiyar görmüş. Bir elinde dolu, ötekinde elma tutuyormuş.

Haydar ilkin doluyu içmiş, ardından elmaya uzanmış. İhtiyarın avucuna bakmış, parıldayan yeşil bir ben varmış. Karşısındakinin Hacı Bektaş Veli olduğunu anlamış, hemen sarılıp elini öpmüş. Hacı Bektaş ona “Pir Sultan” adını vermiş, ününün dört bir yana yayılmasını, sazının üstüne saz, sözünün üstüne söz gelmemesini, Al’ü evladın hakkını alması için çalışmasını dilemiş. “Tanrı yardımcın olsun!” demiş. Sonra gözden silinmiş. Uyanınca, Haydar’ın can gözü açılmış. Pir Sultan adıyla sazçalıp söylemeye başlamış.

Pir’i için şu demeyi söylemiş:

Arzuladım size geldim
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Eşiğine yüzüm sürdüm
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Pir elinden dolu içtim
Doğdum elinize düştüm
Ak cenneti gördüm geçtim
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Güvercin donunda duran
Cümle eksikler bitiren
Beş Taşı şahit getiren
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Kırk Budak’ta şem’a yanar
Dolusun içenler kanar
Aşıkların sema döner
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Bahçende gördüm gülünü
Erenler sürsün demini
İmam Rıza’nın torunu
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Balım Sultan er köçeği
Keser kılıncı bıçağı
Cümle erenler gerçeği
Hünkar Hacı Bektaş Veli
Pir Sultan’ım gerçek veli
Erenlerden çekmem eli
On İki İmam’ın yolu
Hünkar Hacı Bektaş Veli

Pir Sultan’ın ünü gitgide her yana yayılmış. Kendi de erenlerin arasına karışmış. Sayılan, sevilen bir pir olmuş. Her cuma, canlar bölük bölük gelirler, el bağlayıp dara dururlar, ondan nasip alırlarmış. Kapısında koçlar tığlanır, açlar doyar, çıplaklar giyinip giderlermiş.

Pir Sultan Abdal Hakkında Belgelere Dayanan Bilgi

Soyunun Yemenli olduğunu, bir yerde Peygamber’in torunu olduğunu söyler. Bir yerde de İmam Zeynel-Abidin’den “Zeynel dedem” diye söz eder. Uzmanlara göre, Pir Sultan’ın bu sözleri söylemesinin nedeni halk üzerindeki etkisini arttırmak içindir. Muhammed Peygamber soyundan geldiklerini, “seyit’liklerini ileri sürmek tarikat uluları arasında bir gelenektir. Yemen’e bağlamıştır. Köprülü eserinde bu durum için ‘Yemen ilişkisi seyitlik davasından kaynaklanan çok eski ve yaygın bir düşüncedir.

Söylentilere göre de Hz. Ali’nin torunlarından Zeynel Abidin soyundan gelen ağu içip ölmediği için ‘Ağu içen- Ağuçen- Ağuçan’ diye anılan Karadonlu Can Baba koluna mensuptur.

Pir Sultan Abdal deyişlerinde sık sık Horasan’dan söz etmektedir. Anadolu erenlerinin büyük bölümünün Horasan kökenli olduğu, oradan göçüp Anadolu’ya geldikleri göz önüne alınırsa Pir’in soyunun Horasan’a dayandığı varsayımı daha da güçlenir. Göç olgusuna Horasan’ın Hoy’un ‘göç yolları’ üzerinde bulunması maddi bir kanıt olarak gösterilebilir. Bu da atalarının Hoy’dan gelmiş olması olasılığını güçlendirir.

Çocukluğu çobanlıkla geçen Pir Sultan’ın okuma yazma bildiği anlaşılmaktadır. Pir Sultan Abdal, Alevî-Bektaşi tarikatındandır. Tarikata girme arkadaşı, yani musahibi, Ali Baba’dır. Bağlandığı tekkenin piri ise, Bektaşiliğin kurucusu Hacı Bektaş Veli’nin tekkesinde posta oturmuş, Koyun Baba’nın tekkesinde Anadolu’ya gelen dervişlerden tekkede en üst makamlara getirilmiş Şeyh Hasan’dır.

Tekke eğitimi çerçevesinde İslâm Tarihi’ni, Peygamber ve evliya menkıbelerini, tarikat kurallarını öğrenmiştir. Hatâyî (Şah İsmail), Kul Hüseyin, Yunus Emre’den etkilenmiştir. Hak ve Peygamber sevgisi, Ehl-i Beyit sevgisi, on iki imam, tasavvuf ve sosyal hayatla ilgili deyiş, nefes ve düvâz imamları bulunmaktadır.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 20 Şubat 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın