Kromozom Teorisi Kısaca

yorumsuz
343 views
Kromozom Teorisi Kısaca

Koromozom teorisi nedir kısaca hakkında bilgi veriyoruz. Kısa özet konu anlatımı paylaşıyoruz. Kromozom teorisi çeşitleri nelerdir, önemi ve sınavda çıkabilecek sorulara yönelik çalışma kağıdı ödev için düzenlenmiştir. Tek sayfa çıktı alabilirsin. Başlayalım.

 

Kromozom Teorisi

Sutton ve Boveri’nin 1902 yılında yaptığı çalışmalar sonucunda genlerin kromozomlar üzerinde bulunduğu, bir karakterin kalıtımından iki genin sorumlu olduğu ve bu genlerin iki ayrı kromozom üzerinde yer aldığı açıklanmıştır. Bu hipotez günümüzde Kromozom Teorisi olarak bilinir.Canlılar kendi türlerine özgü sayıda kromozom bulundururlar. Örneğin meyve sineğinde 2n = 6, insanda 2n = 46, eğrelti otunda ise 2n = 500 kromozom bulunur.

Diploit canlılarda iki çeşit kromozom bulunur. Bunlar vücut kromozomları (otozom) ve eşey kromozomlarıdır (gonozom)

Vücut kromozomları (otozomlar)

– Cinsiyeti belirleyen kromozomlar (X ve Y) dışındaki kromozom çiftleridir. Bu kromozomlar canlının saç rengi, göz rengi ve kan grubu gibi kalıtsal özelliklerine ait genleri taşırlar.
– Canlıların vücut hücrelerindeki otozom sayısı 2n – 2’ye, üreme hücrelerindeki otozom sayısı ise n–1’e eşittir. Örneğin insanların vücut hücrelerinde 46 – 2 = 44 tane otozom kromozom (22 çift) vardır. Erkek ve dişilerin diploit hücrelerindeki otozomlar tümüyle homologtur.

Not: Otozomal kromozomlar tam homolog olduğundan otozomlarla taşınan her özellik iki genle belirlenir. Bu özelliklerin kız ve erkek çocuklarda görülme şansı eşittir.

Eşey kromozomları (gonozomlar)

– Cinsiyeti belirleyen kromozomlardır. Genel olarak dişilerde XX, erkeklerde ise XY ile gösterilip bir çifttir. Cinsiyetin gonozomlar tarafından belirlenmesine genotipik eşey belirlenmesi denir.
– Dişilerde gonozomlar (XX) birbirleriyle tam homologtur. Erkeklerdeki gonozomlar (XY) ise birbirleriyle tam homolog değildir. Diploit canlılarda genel olarak bir çift gonozom bulunur.

Not: Cinsiyetin ortam koşullarına göre belirlenmesi fenotipik eşey belirlenmesi olarak adlandırılır. Ortam koşullarından besin miktarı, pH, sıcaklık veya vücut büyüklüğü gibi bazı faktörler eşey belirlemede etkili olabilir. Örneğin bir çeşit deniz kurdu olan Bonellia Viridis’te suda bulunan dişi larvalar dişi bireye rastlamaz ise dişi bireyi, dişi bireye rastlarlarsa erkek bireyi oluşturur.

Daha önceden belirttiğimiz gibi cinsiyetin gonozomlar tarafından belirlenmesine genotipik eşey belirlenmesi denir. Bazı canlılarda ise gonozomlar yapı ve sayı bakımından farklılık gösterir. Aşağıda  farklı canlılarda cinsiyetin belirlenmesi resimli olarak verilmiştir.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , ,
Eklenme Tarihi: 16 Nisan 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın