Kafiye Çeşitleri Kısaca

yorumsuz
451 views
Kafiye Çeşitleri Kısaca

Kafiye çeşitleri nelerdir , redif , uyak , zengin , tam ve cinaslı uyak nedir , örnekleri ve örnek cümleler kısaca Kafiye hakkında bilgi veriyoruz. Bilgiler güncel kütüphane kaynakçalı kitaplardan alıntı yapılmıştır. Ödev için kullanabilirsin. Tek sayfa çıktı almak için uygundur. Ayrıca yazılı ve sınav sorusu da paylaşıldı.

 

Kafiye Çeşitleri

Kafiye Nedir:  (Uyak)Dize sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı ses veya seslerin benzerliğine kafiye denir.
Redif : Dize sonlarındaki yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan seslerin ve eklerin tekrarına denir.

Kafiye Çeşitleri – Türleri

1.Yarım Uyak (Kafiye)

Mısra sonlarındaki yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı ve görevi farklı olan ses benzerliği, bir sesten meydana geliyorsa buna yarım kafiye denir.
ÖRNEK

Âhır budur benim sözüm
Muhammed’dir iki gözüm
Ayağı tozuna yüzüm
Sürdüm de geldim bu ile

‘-üm’ eki dörtlüğün ilk üç mısrasında yazılışları aynı, okunuşları aynı, görevleri aynı olduğundan rediftir.
-üm: Rediftir. Rediften önce gelen ses benzerlikleri ‘-z’ sesleridir.
-z: Yarım kafiyedir

2.Tam Uyak (Kafiye)

Mısra sonlarında yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı ve görevi farklı iki ses benzeşmesinin oluşturduğu kafiyeye denir.
ÖRNEK

Tarihin dilinden düşmez bu destan,
Nehirler gazidir, dağlar kahraman.
Her taşı bir yakut olan bu vatan
Can verme sırrına erenlerindir.
Orhan Şaik GÖKYAY

‘-an’ sesleri her 3 mısrada da benzeştiğinden tam kafiyedir.

3. Zengin Uyak (kafiye)

Kafiye çeşitleri Zengin uyak nedir : Mısra sonlarındaki kafiyeli sözcükler arasında yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı ve görevi farklı üç ses, benzeşiyorsa buna zengin kafiye denir.
ÖRNEK

Tohum saç, bitmezse toprak utansın!
Hedefe varmayan mızrak utansın!
Hey gidi küheylân, koşmana bak sen!
Çatlarsan, doğuran kısrak utansın!
Necip Fazıl KISAKÜREK

‘utansın: Rediftir. “-rak”: Zengin kafiyedir.

4.Tunç uyak (kafiye)

Zengin kafiyenin gelişmiş şeklidir. Mısra sonlarındaki bir sözcük diğer mısra sonundaki kelimenin içinde tüm sesleriyle yer alıyorsa buna tunç kafiye denir.
ÖRNEK
Bozulan bağların üzümü acı;
Asi köle kesmiş eski haracı;
Yine yedi kıral giymişler tacı,
Şahin yuvasını kargalar basmış.
Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ

“Acı” sözcüğü mısra sonundaki diğer sözcüklerin içinde bulunduğundan “acı” sözcüğü Tunç kafiyedir.
acı: Tunç kafiye
Çınla ey coşkun deniz, kayalıklarda çınla! Sar bütün kumsalları o dolaşık saçınla.
çınla: Tunç kafiye

5-Cinaslı Uyak (Kafiye)

Mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı kelimeler cinaslı kafiyeyi oluşturur.

Su akar güldür güldür
Gel de yâr beni güldür

Güldür: Cinaslı kafiye
(I. mısradaki “güldür” sözcüğü akma işinin özelliğini anlatan bir isimdir.
II. mısradaki “güldür” sözcüğü fiildir.
Bundan dolayı bu iki sözcük arasında cinaslı kafiye vardır.)

——-

Gül açsın dudağında gülüver
Bana n’olur açılan her gülü ver

(Gülüver (gülü ver): Cinaslı kafiye I. mısradaki “gülüver” sözcüğü fiil,II. mısradaki ise çiçek ismidir.

Anlamları farklı olduğundan iki sözcük arasında cinaslı kafiye vardır.)

Kafiye Çeşitleri – Türleri Yazılı Sorusu

ÖRNEK
Ela gözlerine kurban olduğum
Yüzüne bakmaya doyamadım ben
İbret için gelmiş derler cihana
Noktadır benlerin sayamadım ben

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır ?
A) 11 ‘li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
B) Redif vardır.
C) Tam uyak kullanılmıştır
D) Koşma türünün özelliklerini taşımaktadır.
E) Benzetme sanatından yararlanılmıştır.

Cevap : Şiire baktığımızda bütün dizeler 11’li hece ile yazılmış.”-amadım ben” sözcüğü yazılışı ve anlamı aynı olduğundan redif. Hece sayısı, kafiye örgüsü ve konusuna bakımından incelendiğinde koşma türünü özelliklerini taşır. Benler noktaya benzetilmiştir. “Doy-, say-“ sözcükleri arasında yarım kafiye vardır. Cevap C’ dir.

Kafiye Çeşitleri türleri hakkında verdiğimiz bilgi burada bitmiştir. Derslerinizde başarılar.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 4 Mart 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın