istiare nedir Açık Kapalı ve Yaygın

yorumsuz
1.047 views
istiare nedir Açık Kapalı ve Yaygın

İstiare nedir , Açık  kapalı ve yaygın istiare nedir , kısaca açıklıyoruz. Eğretileme Örnekler ve örnek cümleler ödev için paylaşıyoruz. Açık ve Kapalı istiare hakkında kısa bilgi paylaşıyoruz. Bilgiler kütüphane kaynakçalı kitaplardan toplanıp tek başlık altında özet hale getirilmiştir. Ödev için kullanabilir tek sayfa çıktı alabilirsin. Başlayalım.

 

İstiare (eğretileme)

Benzetmenin asıl öğelerinden (benzeyen-benzetilen) biriyle yapılan benzetmedir. Bir şeye onunla ilgisi ve benzerliği bulunan başka bir şeyin adını vermektir. Burada gibilik değil o şeyin ta kendisi olmak söz konusudur.
Örnek:
”Bir insana aslan gibisin” dendiğinde, aslana benzersin anlamı çıkar; ”Aslanım” dendiğinde aslanın ta kendisi olmuş olur. Dolayısıyla “Aslanım” kelimesinde istiare sanatı vardır.

“Sinek Volkan bugün geliyor.” (Cümlesinde “sinek” benzeyen; “Volkan” kendisine benzetilen olduğundan Teşbih-i beliğ sanatı var.)

“Sinek bugün bizim eve gelecek.” (Sinek, kendisine benzetilen, gelme işini yapmaz. O halde sinek ile anlatılan bir insandır.

 1 AÇIK İSTİARE (İstiare-i Musarraha)

Kendisine benzetilen öğe ile yapılır. Benzeyen öğe kullanılmaz. Benzeyen: Zayıf öğedir. Kendisine benzetilen: Güçlü ve üstün olan unsurdur. Genellikle doğaya özgü kavaramlar insanlara aktarılır; fakat insan belirtilmez

ÖRNEK
“Bir hilal uğruna Yarab ne güneşler batıyor. ”

(Doğaya ait güneş sözcüğü insana aktarılmış fakat insan belirtilmemiş. Burada “güneş: K. benzetilen”, “insan”: benzeyen”dir. Fakat insan zayıf öğedir ve söylenmemiştir, k.benzetilenle yapıldığı için açık istiaredir. Burada güneş sözcüğüyle asker anlatılmış.

ÖRNEK Cümle 2
Gökyüzünün kandilleri yanmıştı

(Kandil sözcüğüyle anlatılan yıldızdır. Yıldız kandile benzetilmiş; fakat benzeyen yıldız sözcüğü söylenmemiş, kendisine benzetilen kandil sözcüğü söylenmiş.)

Açık İstiare Örnek Cümle 3
Bir med zamanı gökyüzü kurşunla örtülü.

(Bulut kurşuna benzetilmiş fakat bulut yani benzeyen söylenmemiş.)

2 KAPALI İSTİARE (İstiare-i Mekniye)

Benzeyen öğe ile yapılır, kendisine benzetilen söylenmez. Ama benzerlik yönü ya söylenir ya da anlaşılır. Her kapalı istiarede aynı zamanda bir teşhis sanatı görülür.

ÖRNEKLER

Varsın bahçede rüzgâr gezinsin.
(Rüzgâr insana benzetilmiş; fakat insan söylenmemiş. Rüzgâr: benzeyen olduğu için kapalı istiare.)

Boynu bükük adalar tanıyor sanki bizi.
(Adalar “benzeyen” boynu bükük olma yönünden insan benzetilmiş. Kendisine benzetilen belirtilmediğinde kapalı istiare var.)

Yüce dağların başında Salkım salkım olan bulut
(Bulut, salkım salkım olma yönünden üzüme benzetilmiş fakat kendisine benzetilen üzüm sözcüğü söylenmemiş.)

Ahmet, kükreyerek rakibinin üzerine saldırdı.
(Kendisine benzetilen aslan söylenmemiş sadece aslanın özelliği: kükreyerek verilmiş.)

Bükün boynunuzu bayraklar, bükün.
(Bayrak insana benzetilmiş; bükün boynunuzu)

3 YAYGIN İSTİARE

Benzeyenle kendisine benzetilen arasındaki birden çok benzerlik ilgisi sırasıyla anlatılarak benzetme yapılırsa buna yaygın (temsili) istiare denir. Ama iki unsurdan biri söylenir. Bu yönüyle yaygın benzetmeden ayırt edilir.

ÖRNEK

Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.
(Burada insan (ruh) bir “sessiz gemi”ye benzetilmiş, dünya da bir “liman” olarak değerlendirilmiştir.)

ÖRNEK Yazılı Sınav Sorusu

Yalnız zaman olur bazı akşamlar
Bir kadın çehresi; yanarken camlar
Bir lahza belirir loş aynalarda.
Bu dizelerde geçen, “yanarken camlar” sözünde, aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir söz sanatı vardır?

A) Bir durumu, gerçekte olduğundan daha üstün gösterme.
B) Bir sözü benzetme amacıyla başka bir söz yerine kullanma.
C) Birden çok anlamı bulunan bir sözcüğü uzak anlamıyla kullanma
D) İnsanlara özgü bir niteliği cansız varlıklara aktarma
E) Bir olguyu, gerçek nedeninin dışında, hoşa giden bir nedene bağlama

 

Örnek ve örnekler verdiğimiz konu burada bitmiştir. Yorumlarınızı bekliyoruz.

 

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , , ,
Eklenme Tarihi: 5 Mart 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın