Genetik ile ilgili temel kavramlar kısaca

yorumsuz
385 views
Genetik ile ilgili temel kavramlar kısaca

Genetik ile ilgili temel kavramlar nelerdir kısaca hakkında bilgi veriyoruz. Genetik sözlüğü , anlamları ile birlikte kısa özet konu anlatımı tarzında sınav hazırlıkları için kullanabileceğiniz bir çalışma kağıdı paylaşıyoruz. Bilgiler günceldir. Ödev içinde kullanabilirsiniz. Başlayalım.

 

Genetik ile ilgili temel kavramlar

** Karakter: Bireyler arasında çeşitlilik gösteren, bir nesilden diğer nesile aktarılabilen özelliklere denir. Bezelyelerdeki çiçek rengi ve tohum şekli örnek olarak verilebilir.

** Gen: DNA molekülü üzerinde yer alan ve belirli bir proteinin sentezi için şifre veren bölüme gen denir. Bezelyelerde bulunan bir gen çiçeklerin mor renkli olmasını, diğer bir gen ise tohum şeklinin düz olmasını sağlar.

** Alel gen: Bir karakterin kalıtımından sorumlu gen çeşitlerinden her birine alel gen denir.  Alel genler homolog kromozomların lokus adı verilen karşılıklı bölgelerinde bulunur. Homolog kromozomların biri anneden biri babadan geldiği için alel genlerinde biri anneden diğeri babadan gelir. Bezelyelerde çiçek rengi için mor ve beyaz olmak üzere iki alel gen vardır.

Not:  Alel gen sayısı ikiden fazla olabilir. Fakat canlılarda genel olarak bunlardan en fazla ikisi bulunur.

Resim

** Homozigot: Bir karakter için aynı alel genleri taşıyan bireylere denir (MM ya da mm).

** Heterozigot: Bir karakter için farklı alel genleri taşıyan bireylere denir (Mm).

** Dominant gen: Baskın özellikteki gendir. Büyük harfle simgelenir. Homozigot ya da heterozigot durumda etkisini fenotipte gösterir.

** Resesif gen: Çekinik özellikteki gendir. Küçük harfle simgelenir. Sadece homozigot durumda etkisini fenotipte gösterir.

** Genotip: Bir canlının sahip olduğu genlerin tamamına genotip denir.

** Fenotip: Genotip ve çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan dış görünüşe fenotip denir.

** Bağımsız genler: Farklı karakterlere ait genlerin farklı kromozomlar üzerinde bulunmasıdır.

** Bağlı genler: Farklı karakterlere ait genlerin aynı kromozom üzerinde bulunmasıdır.

OLASILIK İLKELERİ VE UYGULAMALARI

** Olasılık her zaman gerçekleşmeyen; ancak gerçekleşmesi beklenen olaylardır. Bu tür olaylara şansa bağlı olaylar da denir.

** Genleri bilinen bir canlının oluşturabileceği gamet çeşitleri olasılık hesaplarıyla bulunur. Genetik de en çok yararlanılan olasılık ilkeleri şunlardır: • Şansa bağlı bir olayın bir defa denenmesinden elde edilen sonuçlar aynı olayın daha sonraki deneme sonuçlarını etkilemez. Çünkü bağımsız olayların sonuçları da bağımsızdır.

** Örneğin hamile bir kadının kız ya da erkek çocuk doğurma ihtimali 1/2’dir. İlk iki çocuğu erkek olan bir annenin, üçüncü çocuğunun erkek olma ihtimali yine 1/2’dir • Şansa bağlı iki bağımsız olayın aynı anda birlikte olma olasılığı, bunların ayrı ayrı olma olasılıklarının çarpımına eşittir. Çocuğum kız mı olur yoksa erkek mi diye düşünüyorsanız bir daha düşünün.

**  Örneğin havaya atılan metal bir paranın yazı ya da tura gelme ihtimali 1/2’dir. Aynı anda havaya atılan iki metal paranın ikisininde yazı gelme ihtimali
1/2.1/2 = 1/4’tür.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , ,
Eklenme Tarihi: 16 Nisan 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın