Derviş Muhammed – Yemini Kısaca

yorumsuz
309 views
Derviş Muhammed – Yemini Kısaca

Derviş Muhammed kimdir kısaca hayatı ailesi yaşamı hakkında bilgi  , Yemini olarak anılan Derviş Muhammed ile ilgili kısa özet bilgiler paylaşıyoruz. Bilgiler kütüphane kaynakçalı kitaptan alıntı yapılmıştır. Tek sayfa çıktı almak için uygundur. Dilerseniz başlayalım.

 

Derviş Muhammed – Yemini

Faziletname’den anladığımıza göre Yemini, Semerkant’ın ileri gelenlerinden bir zatın oğludur. Gerçek adı Muhammed olup Derviş Muhammed olarak anılmaktadır. Lakabına ‘Hafızoğlu’ denilmektedir. Babasının Semerkantlı olduğunu ifade edişine bakılırsa Horasan taraflarından gelişleri çok eski değildir. Ya babasıyla beraber ya da babasından sonra kendisi gelmiş olmalıdır. Ancak nereye geldiği konusu belirtilmemiştir. Eserin hiçbir yerinde Derviş Muhammed’in yaşadığı yere dair bilgi geçmemektedir.

Ancak kendi döneminden bahseden bölümler dikkatlice okunduğunda onun Trakya ya da Balkanlar’da yaşamış olduğu izlenimi ortaya çıkmaktadır. Yemini ‘ye dair en kesin bilgimiz yaşadığı döneme dairdir. Faziletname’yi Hicri 925 Miladi 1519 yılında yazdığını metnin sonunda açık olarak ifade etmektedir.

Böylesi dolgun bir eseri olgunluk döneminde yazdığını varsayarsak, ozanın 16. Yüzyılın birinci yarısında ölmüş olduğu kanaatine varabiliriz. Şu halde yaklaşık olarak 15.yüzyıl ortalarından 16.yüzyılın ikinci çeyreğine kadar uzanan bir ömür sürdüğü söylenebilir. Onun tasavvuf meşrebinden Ehlibeyt sevgisi ve Hz. Ali’ye bağlılığından en baskın unsur olduğu Bektaşi Tarikatının edep ve erkânına uygun yaşadığı görülmektedir. Bunun yansıra da Hurufi irfanına ilgi duyduğu üzerinde etkilerinin bulunduğu bilinmektedir.

Derviş Muhammed – Yemini Faziletnamesi

Yemini’nin hayatı ve meşrebi hakkında başlıca kaynağımız Faziletname’dir. Faziletname-i Ali olarak da bilinen eser Hz. Ali’nin faziletlerini anlatan ve esas itibariyle on dokuz bölümden oluşan uzun bir mesnevidir. Eserin baş taraflarında açıkça ifade edildiği gibi Faziletname Yemini’nin telif ettiği bir eser olmayıp Şeyh Rükneddin adında bir kişinin Farsça neşir olarak derlediği bir eserin Türkçe tekrar derlenmesinden ibarettir.

Ne yazık ki, ne Şeyh Rükneddin ne de Faziletname’nin aslını teşkil eden Farsça metin hakkında Yemini’nin kitabın başında saygıyla anmasının dışında bir bilgiye sahip değiliz. Yemini Hz. Ali’nin faziletlerini anlatan bu metnin İbn Abbas ile başlayıp Cabir ile devam eden bir rivayet zinciri ile Musa Kazım’a ulaştığını, ondan da sonraki nesillere aktarıldığını ifade etmektedir. Yine ondan öğrendiklerimize göre, muhtemelen Musa Kazım’dan sonraki rivayet halkalarında metin farklılaşmaya başlamış ve birçok versiyon ortaya çıkmıştır.

Anlaşıldığı üzere tarikat büyüklerinin anonim olarak Hz. Ali hakkında evlatları İmamlar tarafından aktarılan onun faziletleri hakkında bilgilerin derlenmesidir. Kısmet Yemini’ye düşmüş ve oda ilim ve irfanı ile bu kuşaktan kuşağa geçen eseri kendi edep ve erkân bilgilerini de katarak adeta yeniden yaratmıştır.

“Faziletname” (Erdem Kitabı) 7300 beyitten oluşmuştur. Bu kitaba bazıları ahlak kitabı ismini de vermiştir. Hz. Muhammed ve O’nun Ehlibeyt’ini güzel sözlerle metheden, erdemliklerinden, kerametlerinden söz eden ve aynı zamanda Ehlibeyt ve o kutsal soyu öven sözleri ezbere okuduğu içinde, Hafız kelam Yemini olarak da bilgisi ve inancıyla kendisini erişilmesi gereken noktaya taşımıştır. Alevi ve Bektaşilerde kutsal sayılan Mesnevi tarzındaki bu kitapta, Tanrı birliğinin harflerle açıklanabileceğine inanılarak yazılmıştır.

Derviş Muhammed – Yemini hakkında bilgi burada bitmiştir. Eklemek istediklerin varsa yorumlarını bekliyoruz.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 20 Şubat 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın