Aşık edebiyatı nazım biçimleri

yorumsuz
321 views
Aşık edebiyatı nazım biçimleri

Aşık Edebiyatı nazım biçimleri , nazım türleri , nazım biçimi nedir , nelerdir kısaca paylaşıyoruz. Anonim halk Edebiyatı nazım biçimleri kısa özet tek başlık altında derledik. Bilgiler güncel kütüphane kaynakçalı kitaplardan alıntı yapılmış düzenlenmiştir. Ödev için kullanabilir tek sayfa çıktı alabilirsiniz. Başlayalım. Aşık Edebiyatı Nazım biçimleri ve Nazım Türleri Farklı Konulardır. Nazım Türlerine gitmek için buraya tıklayın.

 

Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri

Aşık edebiyatı nazım tür ve çeşitleri çoğunlukla sözlü ürünlerdir. Ancak şehirde yaşamış, okumuş olan âşıklarla, günümüzde yaşamakta olan âşıklar şiirlerini yazarlar. Şimdi bu nazım biçimlerini inceleyelim.

1. KOŞMA

  1. Aşık edebiyatında nazım biçimleri içerisinde en çok kullanılan nazım biçimidir.
  2. Dört dizeli bentlerden oluşur.
  3. Dörtlük sayısı 3–5 arasındadır. 11’li hece ölçüsüyle (6+5 ya da 4+4+3 duraklı olarak) yazılır/söylenir.
  4. 4+3 ve 4+4 kalıbıyla söylenmiş koşmalar da vardır.
  5. Uyak düzeni abab cccb dddb… şeklindedir.
  6. İlk dörtlüğün uyak düzeni xbxb ya da aaab şeklinde de olabilir.

Koşmalar konularına göre aşağıdaki türlere ayrılır:

Güzelleme : Aşk, güzellik, tabiat, hasret gibi konuları işler. Güzelleme türünde koşma yazan en tanınmış şair Karacaoğlan’ dır.

Koçaklama :  Yiğitlik, kahramanlık gibi konuları işler. Köroğlu ve Dadaloğlu bu türde güzel örnekle vermiştir.

Taşlama : Bir olayı veya bir kişiyi eleştirir. (Divan edebiyatında hiciv, Batı edebiyatında ise satir karşılığıdır. Aşık Seyrani taşlama türünde en güzel örnekleri veren halk şairidir.

Ağıt : Acıklı bir olay veya ölüm sebebiyle duyulan üzüntüyü dile getirmek için söylenmiş manzumelerdir. İslamiyet’ten önce sagu adı verilen bu nazım şekli, divan edebiyatı nazım türlerinden mersiyenin karşılığıdır. Bayburtlu Zihni’nin “93 Harbi” nden sonra yazmış olduğu ağıt önemlidir.

2. SEMAİ

  1. Aruzla ve heceyle yazılan olmak üzere iki türlü semai vardır.
  2. Aruzun “mefâilün / mefâilün / mefâilün / mefâilün” kalıbıyla söylenir.
  3. Heceyle yazılanlar koşmaya benzer.
  4. Tek fark dizelerin hece sayısıdır. Uyak düzeni aynıdır.
  5. Hece ile yazılanlarda hecenin 8’li kalıbı kullanılır.
  6. Kendine özgü bir ezgiyle söylenir.
  7. Dörtlüklerden oluşur.
  8. Dörtlük sayısı 3–5 arasındadır.
  9. Sevgi, güzellik, ayrılık ve doğa konularını işler.
  10. Karacaoğlan ve Erzurumlu Emrah bu alanda meşhurdur.
  11. Aşık edebiyatı nazım biçimleri içerisinde en az kullanılan türdür.

3. VARSAĞI

  1. Toroslardaki Varsak (Avşar) boyunun özel bir ezgiyle söylediği türkülerden geliştirilmiş bir nazım biçimidir.
  2. Kendine özgü bestesi vardır.
  3. Epik şiirlerdir. Sert, yiğitçe bir söyleyişi vardır.
  4. Hayattan ve talihten şikâyet gibi konular da işlenir.
  5. Genellikle “bre, bre hey, hey, be hey” gibi ünlem sözcüklerine yer verilir.
  6. Koşmadan ayrılan yönü bu söyleyiş tarzıdır.
  7. Hecenin 8’li kalıbıyla yazılır. Kafiyelenişi koşmayla aynıdır.
  8. Dörtlük sayısı 3- 5 arasındadır. Dadaloğlu ve Karacaoğlan varsağılarıyla ünlü iki şairdir

4. DESTAN

  1. Âşık şirinin en uzun nazım biçimidir. (Anonim destanlardan farklıdır.)
  2. Dörtlüklerden oluşur.
  3. Dörtlük sayısı konuya göre değişir.
  4. Kimi destanlarda yüzü geçer. Savaşlar, kahramanlıklar, ayaklanmalar, kıtlıklar, doğal afetler, salgın hastalıklar, eşkıya ve ünlü kişilerin serüvenleri, gülünç olaylar, toplumsal taşlama ve eleştiri, atasözleri, hayvanlar destanlara konu olur.
  5. Destan koşma gibi kafiyelenir: abab cccb dddb… İlk dörtlüğün uyak düzeni: xbxb şeklinde de olabilir.
  6. Hecenin daha çok on birli kalıbıyla yazılır/söylenir.
  7. Sekizli kalıpla söylenenler de vardır.
  8. Destanların kendine özgü bir ezgisi vardır.
  9. Destanda da şair son dörtlükte mahlâsını söyler.
  10. Seyranî ve Âşık Ömer bu alanda ünlüdür.

Aşık Edebiyatı Nazım Türleri Konusuna gitmek için buraya tıklayın.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler:
Eklenme Tarihi: 4 Mart 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın